De biodiversiteit staat wereldwijd onder sterke druk en daar is de mens de oorzaak van. In Nederland bestaat nog 15% aan biodiversiteit ten opzichte van de oorspronkelijk situatie (PBL 2014) en dit is slechter dan de helft die gemiddeld nog in Europa resteert. ‘Het keren van de sterke afname van biodiversiteit is de grote uitdaging, maar veel pogingen blijken onvoldoende te werken’, vertelt Gideon Spanjar, Lector Innovatie & Groenstedelijke Ruimte. Twee manieren om hieraan daadkrachtig bij te dragen is om van de stad een ecosysteem te maken voor mens en natuur en het aanjagen van een economie circulair. Spanjar legt het handelingsprobleem bloot: ‘Afval en CO2-uitstoot minimaliseren en grondstoffen efficiënter gebruiken is noodzakelijk, maar hoe zet je de eerste praktische stapjes in de juiste richting?’

Wat is het plan?

In samenwerking met partners zoals de Gemeente Almere wordt in het centrum groene stapstenen ontwikkeld. De stapstenen worden gemaakt van circulaire materialen met daarin inheemse beplanting om de verblijfskwaliteit van publieke buitenruimtes op korte termijn een impuls te geven en (ecologische) structuuroplossingen voor de lange termijn te testen. ‘Het uiteindelijke doel is om kansrijke oplossingen voor systemische veranderingen voorstelbaar te maken in beleid en uitvoering zodat draagvlak ontstaat voor grootschalige vergroeningsplannen’ volgens junior onderzoeker Luc van Zandbrink. De komende tijd worden samenwerkingen met diverse opleidingen en praktijkpartners verkend om gezamenlijk aan het ontwerp en uitvoering van de stapstenen, de Rewilding Stepping Stones te werken.

Stedelijke Ecosystemen

Het project speelt in op de behoefte van stedelingen om de natuur dichtbij te hebben. Covid-19 laat zien dat mensen meer lopen in hun direct woonomgeving en dat de huidige inrichting niet langer voldoet. ‘Enkele internationale steden zoals Malmö en recent ook Londen (zie artikel in de Guardian) vervullen de rol als voortrekker wanneer het gaat om verwilderen van stedelijke leefgebieden, het zou fantastisch zijn als Almere zich hierbij aansluit en het heeft met veel openbare ruimte al een mooie uitgangspositie voor het verwilderen van de stad’, aldus Spanjar.

Het project is onderdeel van het nieuwe lectoraat Innovatie & Groenstedelijke Ruimte waar onderzoekers van Aeres nauw samenwerken met de provincie Flevoland, Gemeente Almere en het programma Almere 2.0 rondom groene stadsontwikkeling.

Vanwege de innovatieve aanpak om de kwaliteit van de stedelijke leefomgeving een impuls te geven heeft de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) Rewilding Stepping Stones een subsidie toegekend om het project op te starten. Centraal staat de vraag hoe biodiversiteitsherstel kan worden gecombineerd met de opgave van de transitie naar een circulaire economie.

Onderzoek gestart naar het verwilderen van steden